Het belang van complimenten

1 maart is Nationale Complimentendag. Gek eigenlijk, want daarmee suggereer je ofwel dat je verder geen complimenten meer hoeft te geven ofwel dat complimenten geven niet vanzelfsprekend is.

En juist een compliment kan zoveel verschil maken!

Wat is nu het belang van complimenten bij kinderen?

 

Zelfvertrouwen als een remedie tegen ongewenst gedrag

In de eerste plaats helpt een compliment eigenlijk direct aan het zelfvertrouwen van een kind. Een kind dat hoort dat het iets moois gemaakt heeft, iets goed heeft uitgelegd of goed heeft begrepen, zal van dat gedrag meer laten zien. Ga maar na als je zelf een compliment krijgt! Het is bijna verslavend.

Complimenten leiden dus tot meer gewenst gedrag.

Dat maakt dat je complimenten heel goed in kan zetten als middel op de sfeer in een groep (het klassenklimaat) te verbeteren. Door zowel het geven als krijgen van complimenten gaan kinderen elkaar ineens met andere ogen zien.

In veel klassen waar sprake is van ongewenst gedrag wordt van alles uit de kast gehaald om kinderen beter gedrag aan te leren, terwijl het eigenlijk met zelfvertrouwen begint. Als leerkracht kun je je dus wapenen met veel complimenten om dit gedrag te bestrijden.

 

Verkapte feedback

Een compliment is eigenlijk een vorm van verkapte feedback. Het is positieve, opbouwende feedback naar degene die het compliment krijgt. Maar je kan een compliment ook zien als corrigerende feedback, doordat er toehoorders zijn die het gedrag (nog) niet laten zien.

Je geeft dus feedback zonder iemand aan te vallen.

Feedback leidt op die manier tot zelfinzicht en zelfkennis van leerlingen.

 

Complimenten die niet werken

Lang niet alle complimenten werken. Een compliment moet ten alle tijden gemeend zijn. De gever van het compliment moet erachter staan. Ook moeten complimenten persoonlijk zijn. Dus strooien met complimenten zonder de leerlingen aan te kijken, zal niet echt overtuigend overkomen.

Ook complimenten waarin een oordeel (Goed gedaan! Mooie cijfers!) kunnen averechts werken. Leerlingen hebben er soms helemaal geen controle op om een goed cijfer te halen, hoe hard ze hun best ook doen. Deze complimenten met waardeoordeel kunnen juist zelfvertrouwen schaden.

Hetzelfde geldt voor complimenten over talenten en intelligentie (Jij bent slim! Jij kan goed voetballen!). Je geeft daarmee aan dat het belangrijk is dat leerlingen zichzelf moeten bewijzen, dat ze slim moeten zijn of ergens goed in moeten zijn.

 

Test het effect van een compliment

Heb jij een drukke klas? Een klas die werk niet netjes inlevert? Of een klas waarbij ze voortdurend op elkaar zitten te letten? De kans is groot dat je op dit negatieve gedrag inzoomt. Je zal jezelf herkennen in kreten als: “Stop nu eens met dat gewiebel!” of “Let eens niet zo op elkaar!” of “Ga toch eens leesbaar schrijven!”

Zelden zal dit tot het effect leiden dat je ermee voor ogen hebt. Maar wanneer je feedback vermomt als compliment, zal het heel veel zinvoller zijn.

Probeer het eens uit in de praktijk. Loer op goed gedrag en beloon dit met een stevig, gemeend compliment. Zeg bijvoorbeeld:

“Wat goed dat jij zo stil aan het werk bent, Lieke!” of “Wat fijn dat jij zo recht op je stoel zit, Dimitri.” of “Ik ben blij dat jij je niet zo bemoeit met anderen, Karel.”

Je moet dit wel goed aanpakken en heel concreet houden. Benoem echt letterlijk het gedrag dat je wil zien en je zal zien dat kinderen het allemaal goed willen doen!

 

Groeien van complimenten

Wil je aan de slag met complimenteren in de klas? Dan is er een aantal activiteiten dat je vrij makkelijk in kan zetten. Hieronder som ik er een paar voor je op:

 

De complimentenkring

In de kring vertel je kort wat complimenten zijn. Je geeft een voorbeeld van jezelf over een collega die jou complimenteerde met je mooie trui. Geef vervolgens de opdracht om elkaar een compliment te geven en verzamel na afloop de complimenten.

Je kan ook complimenten geven op vaardigheden en eigenschappen!

 

Complimentenboom

In de klas tuig je – al is het bijna zomer – een kerstboom op (maar een paastak of palmboom kan natuurlijk ook). Ernaast leg je kleine briefjes met touwtjes. Dit is de complimentenboom. Kinderen mogen in die boom complimenten hangen voor elkaar of voor de klas als geheel.

Eens in de week sta je stil bij een aantal complimenten! Let er wel op dat hierbij kinderen heel veel complimenten kunnen krijgen, waarbij er anderen zijn die weinig complimenten op zich af zien komen.

 

De complimentencollectie

Geef ieder kind een A4-tje. In het midden schrijft het kind zijn of haar naam op. Vervolgens geven de kinderen op jouw teken het A4-tje door. De buurman van de leerling is de eerste die een compliment opschrijft. Zo gaat dat door tot het A4-tje door de hele klas is gegaan en alle leerlingen van al hun klasgenoten een collectie aan complimenten hebben.

 

De complimentenuitwisseling

In deze uitdagende opdracht roemen de leerlingen een compliment van een ander. Het moet gaan om een compliment dat op henzelf niet van toepassing is (er moet dus de nodige zelfkennis zijn), maar ze wel graag eigen zouden maken. Zeg tegen de leerlingen dat ze dit compliment op een gekleurd papiertje schrijven en gedurende een dag of week uitwisselen. Ze gaan in die week proberen een compliment te krijgen voor het gedrag dat ze zich eigen willen maken.

Vooral in de hogere groepen kan deze opdracht heel veel betekenen voor zowel het zelfvertrouwen als de zelfkennis van leerlingen.

 

Hoe geef je een goed compliment?

Nu je dit artikel gelezen hebt, heb je voldoende in huis om de kracht van complimenten ook voor jou te laten werken! Nog even kort samengevat, zo geef je een goed compliment:

  • Kijk de leerling aan en spreek aan met “je”: “Wat fijn dat je zo goed op je stoel zit!”
  • Beschrijf hetgeen waar je een compliment voor geeft (en oordeel niet). “Ik zie dat je een lang opstel hebt geschreven. Hoe kwam je op dat idee?”
  • Benoem het proces in plaats van het resultaat. “Ook al vind je het lastig, je hebt de les helemaal afgemaakt.”
  • Geef altijd een compliment over eigenschappen en niet over talenten of intelligentie. Eigenschappen zijn door kinderen te veranderen, aan talenten en intelligentie valt soms weinig te verbeteren.

Ben je niet zo complimenteus? Maar wil je wel je best doen? Lees dan deze 100 complimenten om op ideeën te komen (maar onthoud: wees altijd persoonlijk!)

Laat een reactie achter